Biofeedback i Neurofeedback – skorzystaj ze skutecznej terapii!


Biofeedback i Neurofeedback – nowoczesna forma wspomagania leczenia psychoterapeutycznego. Zapraszamy serdecznie!

 

Pragniemy przedstawić Państwu nowoczesną formę terapii, która może być stosowana jako uzupełnienie dotychczasowej psychoterapii lub niekiedy może być wiodącą formą leczenia. W WOPiTU nasi pacjencji mogą z niej korzystać bezpłatnie!

Zapraszamy pacjentów uzależnionych oraz członków rodzin (współuzależnienia, DDA) po ukończonej psychoterapii podstawowej. W uzasadnionych przypadkach terapię można rozpocząć wcześniej – po uzyskaniu zgody terapeuty prowadzącego. U niego można także otrzymać szczegółowe informacje o kwalifikacji. Treningi wykonywane są w ramach Poradni Uzależnień i Współuzależnień w Łomży.

Treningi terapeutyczne odbywają się zazwyczaj 2 x w tygodniu i trwają do godziny czasu. Zdrowy pacjent chcący zoptymalizować swoje funkcjonowanie uzyskuje trwały efekt już po 10 sesjach. Występowanie zaburzeń oraz problemów psychologicznych zwiększa ilość odbytych treningów koniecznych do poprawy. Zazwyczaj jest to liczba z zakresu od 20 do 50.

 

Dysponujemy najnowocześniejszym sprzętem posiadającym certyfikaty medyczne. Pozwala on na monitorowanie łącznie 32 kanałów z wysoką rozdzielczością cyfrową i częstotliwością próbkowania. Umożliwia bezprzewodową pracę jednocześnie z sygnałami obwodowymi jak i centralnymi (EEG). Umożliwia przeprowadzenie pełnego obrazowania ilościowej aktywności rytmów fal mózgowych w międzynarodowym systemie 10-20.

Oferujemy także odpłatnie diagnostykę ilościową EEG na potrzeby protokołów treningowych Neurofeedback (QEEG 19 punktów aktywnych z analizą wyników w bazie NeuroGuide) dla pacjentów/klientów placówek zewnętrznych.

 

 

Pragniemy przedstawić mechanizm działania terapii Neurofeedback. Aby było to jak najbardziej czytelne i zrozumiałe należy zacząć od poznania podstaw prostszej formy – Biofeedback’u.

 


Biofeedback

Czym jest Biofeedback?

Biofeedback jest opartą na naukowych podstawach metodą, dzięki której pacjencji aktywnie uczestniczą w procesie uczenia się kontroli tych funkcji organizmu, które normalnie nie są kontrolowane w sposób świadomy.

W czasie terapii sygnały psychofizjologiczne pacjenta są mierzone a następnie przedstawione pacjentowi w czytelny sposób. Najczęściej stosuje się różne formy audio-wizualne takie jak: gry, animacje, wykresy oraz dźwięki. Dzięki temu pacjent ma możliwość oceny sposobu reakcji organizmu w różnych sytuacjach (np. stres, relaks) przez co uczy się redukować niepożądane objawy. Zasadą działania metody biofeedback jak biologiczne sprzężenie zwrotne.

Czasami pacjentom trudno jest zaakceptować fakt, że czynniki psychologiczne lub psychiczne mogą wywoływać różne choroby. Biofeedback ułatwia sceptycznie nastawionym osobom zaakceptowanie tego faktu. Kluczowa jest tu możliwość obserwowania widocznych na ekranie monitora zmian parametrów psychofizjologicznych własnego organizmu, będących reakcją na aktywność umysłową i emocjonalną.

 

Jak organizm reaguje na stres?

Stres powoduje zwiększenie aktywności współczulnego układu nerwowego, który wywołuje między innymi poniższe reakcje psychofizjologiczne:

  • zmiany w aktywności centralnego i obwodowego układu nerwowego
  • wzrost tętna oraz zmniejszenie zmienności rytmu serca
  • obniżenie się temperatury dłoni w wyniku zmniejszonego dopływu krwi
  • wzrost napięcia mięśni różnych partiach ciała
  • płytszy i szybszy oddech
  • wzmożona aktywność gruczołów potowych

Zależności te są obrazowane w trakcie treningu biofeedback. Pacjenci uczą się w jaki sposób aktywnie regulować te funkcje organizmu tak aby zmniejszyć lub wyeliminować niepożądane objawy.

 

Obszary zastosowań Biofeedback’u

Metoda ta jest ściśle związana z praktycznym zastosowaniem teorii behawioralnych i poznawczych oraz teorii uczenia się. W naszej placówce zajmujemy się stosowaniem go głównie w obszarze psychologii, psychiatrii i psychoterapii. Pokazanie związku pomiędzy umysłem a fizjologią pomaga wielu pacjentom lepiej zrozumieć swoje objawy, co zwiększa ich zaangażowanie w terapię oraz stosowanie się do zaleceń. Metoda ta nie ma skutków ubocznych i jest odpowiednia także dla dzieci. W seriach badań kontrolnych oraz wielu publikacjach udowodniono jej wysoką skuteczność. Daje szanse na zmniejszenie lub wycofanie konieczności stosowana leków. Główne obszary zastosowań to:

  • leczenie zaburzeń psychicznych: zaburzenia lękowe, nałogi, depresja, zaburzenia uwagi
  • leczenie zaburzeń psychosomatycznych: wypalenie, bóle napięciowe, zaburzenia snu, nadciśnienie
  • zdrowy styl życia: trening relaksacyjny, redukcja stresu, zwiększenie wydolności, rozwój osobisty

Neurofeedback

Czym jest Neurofeedback?

Neurofeedback (pierwotnie nazywany EEG Biofeedback) jest specyficznym zastosowaniem biofeedbacku do wizualizacji aktywności elektrycznej mózgu. Jest opartą na dowodach naukowych metodą stosowaną w terapii wielu zaburzeń i dla ogólnego rozwoju zdolności umysłowych. Sieci neuronowe mogą zostać zrestrukturyzowane przez wytrenowanie konkretnych zmian w pasmach częstotliwości EEG. Uczy pacjentów wpływać na ich fale mózgowe, a tym samym zmieniać ich stan. Fakt, że w dzisiejszych czasach ludzie mogą nauczyć się zmieniać funkcje mózgu za pomocą EEG, jest praktycznie bezsporny. Zmiana funkcji mózgu z kolei odpowiada za usunięcie lub zmniejszenie dolegliwości objawów lub poprawę wydajności. Udowodniono, że treningi mogą przynieść trwałe zmiany a nabyte w ten sposób umiejętności mogą być wykorzystywane później w życiu codziennym.

 

Związek pomiędzy aktywnością mózgu a trudnościami

Sesje treningu Neurofeedback, czasami określane jako neuroterapia lub szkolenie funkcji mózgu, są efektywną metodą leczenia różnych problemów zdrowotnych. Podobnie jak biofeedback zmiesza lub eliminuję potrzebę przyjmowania leków. Neurofeedback wykorzystuje aktywność elektryczną (EEG) mózgu człowieka jako sprzężenie zwrotne do pacjenta a Biofeedback używa różnych sygnałów fizjologicznych płynących z ciała. Podczas treningu wykonywany jest pomiar w specjalnych punktach na powierzchni głowy rytmów EEG – Alpha, Beta, Gamma , Delta , Theta i SMR. Konfiguracja przestrzenna tych rytmów oraz ich stosunek ilościowy w wybranym miejscu odpowiada wystąpieniu konkretnego stanu psychologicznego, co w dalszym efekcie umożliwia zmianę.

 

Zastosowanie Neurofeedback

Neurofeedback ma podobne zastosowanie jak biofeedback. Są one jednak znacznie szersze ze względu na większe korzyści wynikające z obrazowania aktywności elektrycznej mózgu.

Neurofeedback stosujemy w naszej placówce głównie w obszarach:

  • leczenie zaburzeń psychicznych i psychologicznych: zaburzenia lękowe, zaburzenia uwagi, zaburzenia adaptacyjne, uzależnienia chemiczne i behawioralne, zaburzenia nastroju, zespół stresu pourazowego, częściowo zaburzenia odżywiania.
  • leczenia zaburzeń psychosomatycznych takich jak: zaparcia, bóle głowy, nadciśnienie, bezsenność, zaburzenia erekcji, zespół przewlekłego zmęczenia, zespół jelita drażliwego, niska odporność, omdlenia o podłożu emocjonalnym
  • zwiększania zdrowego styl życia: trening relaksacyjny, redukcja stresu, zwiększenie wydolności, rozwój osobisty.

Metoda ta może być także stosowana w wielu obszarach z zakresu medycyny i rehabilitacji.


 

Zastosowanie w praktyce klinicznej na przykładzie wspomagania psychoterapii uzależnień.

 

Prace nad zastosowaniem terapii neurofeedback w obszarze uzależnień trwają od końca lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Włożono wiele wysiłków by poznać ilościowy wzorzec fal EEG powiązany z uzależnieniami. Udowodniono, że u alkoholików mamy do czynienia z nadmiarową aktywnością wysokiej Bety w obszarach czołowych oraz z deficytami zakresu Alpha w obszarach potylicznych. Podobne wzorce fal EEG występują także w innych uzależnianiach chemicznych, biorąc naturalnie poprawkę na specyfikę stymulacyjnego lub hamującego działania konkretnych substancji. Najnowsze doniesienia naukowe donoszą także o obserwowalnych specyficznych zmianach w obrazie EEG występujących u osób uzależnionych behawioralnie – np. hazardzistów.

 

Stosunkowo niedawno w bezsprzeczny sposób udowodniono skuteczność terapii neurofeedback w obszarze uzależnień. Dokonali tego Scott i Kaiser ze współpracownikami w 2005 roku. W swoim tekście publikują wyniki badań przeprowadzonych na grupie 121 pacjentów oddziału stacjonarnego leczenia uzależnień w Los Angeles. Rozpoznano u nich mieszane uzależnienia włączając alkohol, heroinę, kokainę i metaamfetaminę oraz inne substancje. Grupa 61 pacjentów korzystała z programu terapeutycznego opartego o terapię grupową, rodzinną oraz sesje indywidualne oraz spotkania AA i program 12 kroków. Grupa 60 pacjentów dodatkowo uczestniczyła w treningach neurofeedback. Wykonano do 20 sesji wzmacniając zakresy rytmów EEG Beta1 i SMR w odpowiednich dla ich występowania miejscach. Następnie wykonano 30 sesji treningu Alpha-Theta.

Uzyskano bardzo zadowalające rezultaty o istotnych różnicach statystycznych. Przedstawia je poniższa tabela:

Pacjenci z wspomaganiem terapii neurofeedback Pacjencji ze standardowym program terapii
Długość dalszego pozostawania w leczeniu (średnia) 136 dni 98 dni
Porzucenie podstawowego programu terapii 24 % 46 %
Abstynencja 12 miesięcy po zakończeniu programu 77% 44%

Ponadto uzyskano szereg dodatkowych danych takich jak istotne zmiany w profilu osobowości czy większa wydajność uwagi. Tych efektów nie uzyskano niestety dzięki standardowej psychoterapii uzależnień. Późniejsze badania i publikacje różnych autorów potwierdzają uzyskane wyniki.

Podsumowując można jednoznacznie stwierdzić, że psychoterapia uzupełniona neuroterapią daje znaczący przyrost efektów. Podobne tendencje utrzymują się w przypadku leczenia innych trudności wymienionych w niniejszym tekście. Postępujący rozwój technologiczny i miniaturyzacja przyczyniają się do popularyzacji tej metody, która jest stale rozwijana.

 

Bibliografia dostępna na życzenie.

Opracowanie: Jan Paweł Kołakowski. Psycholog i trener biofeedback i neurofeedback II°. Psychoterapeuta i specjalista psychoterapii uzależnień w trakcie certyfikacji. Z WOPiTU współpracuje od 2012 roku.